Turkey country profile - BBC.com

Türkiye Ülke Profili – BBC.com

Osmanlı İmparatorluğu’nun merkezi olan ve modern Türkiye Cumhuriyeti’nin 1923 yılında milliyetçi lider Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulduğunu belirten makalede, Türkiye’nin stratejik konumu nedeniyle bölgede büyük etkiye sahip olduğu ve Karadeniz’e girişi kontrol ettiği vurgulanmaktadır. Atatürk’ün 1938 yılındaki ölümünden sonra demokrasi ve piyasa ekonomisine doğru ilerleme duraklamış, 20. yüzyılın ikinci yarısında ordu, kendini anayasanın garantörü olarak gördüğünden, hükümetleri defalarca görevden almıştır.

Avrupa Birliği’ne katılım Türkiye’nin uzun süredir hayali olmuş, ancak insan hakları kayıtlarından ciddi endişeler duyulduğu için üyelik görüşmeleri 2005 yılında başlamış olsa da durmuştur. Nüfusun beşte birini oluşturan Kürtler, Türk devletini kültürel kimliklerini yok etmeyi amaçlamakla suçlayan Kürt ayrılıkçıları, 1980’lerden beri gerilla savaşı yürütmektedir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2003 yılında İslamcı kökenli Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) genel başkanı olarak iktidara gelmiş ve 2014 yılında ülkenin ilk doğrudan seçilen Cumhurbaşkanı olmuştur. Güçlü destekçilerine ekonomik büyümeyi getirdiği için Türkiye’ye yıllarca hizmet ettiğini iddia ederken, eleştirmenlerine ise hoşgörüsüz bir lider olduğunu ve karşı çıkan herkesi sert bir şekilde bastırdığını ileri sürmektedir.

2016 yılında yaşanan başarısız darbe girişiminin ardından, AKP hükümeti İstanbul ve Ankara sokaklarında çatışmaların yaşandığı ve 256 kişinin öldüğü bir durumu atlatabilmiştir. Erdoğan’ın eski muhalifi Fethullah Gülen tarafından planlandığını söylediği bu girişim sonrasında binlerce asker, hakim, öğretmen ve memur tutuklanmıştır. 2017 yılındaki referandumla halkın dar sistemine geçme kararı alınmış ve Erdoğan’ın yetkileri önemli ölçüde artmıştır.

Medya özgürlüğü konusunda Türkiye’nin kötü bir sicile sahip olduğu belirtilirken, özgür ve muhalif seslerin sosyal medyaya güvenmek zorunda kaldığı vurgulanmıştır. Ancak yetkililer sık sık bilgiyi kontrol etmek için sosyal medya platformlarına sert kısıtlamalar getirmektedir.

Türkiye’nin tarihi, Osmanlı İmparatorluğu ve sonrasındaki olayları içerirken, 1453 yılında Sultan Mehmed II’nin Konstantinopol’u ele geçirmesi, 1923 yılında Mustafa Kemal’in Türkiye Cumhuriyeti’ni kurması gibi önemli dönüm noktalarına değinmektedir. Türk tarihindeki savaşlar ve reformlar da belirtilmiş, ülkenin günümüzdeki lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın 2023 yılında beş yıllık başkanlık görevini tekrar kazanmasına kadar olan süreç özetlenmiştir.